Make your own free website on Tripod.com


Back

 

                 ลักษณะทางสังคมและวัฒนธรรม
ทางตอนเหนือของทวีปแอฟริกาบริเวณประเทศอียิปต์ปัจจุบันเป็นแหล่งอารยธรรม ลุ่มแม่น้ำที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ซึ่งเริ่มต้นเมื่อ 6,000 ปีมาแล้วได้แก่ อารยธรรมลุ่มแม่น้ำไนล์

          อารยธรรม
            สิ่งที่แสดงถึงอารยธรรมของชาวอียิปต์โบราณ ได้แก่ การชลประทาน ที่สามารถนำน้ำจากแม่น้ำไนล์มาใช้ในการเกษตร ทำให้สามารถเพาะปลุกได้ปีละ2 ถึง 3 ครั้ง การสร้าง พีระมิด เป็นที่เก็บศพของนักปกครองและนักรบ การทำมัมมี่ ซึ่งสามารถเก็บรักษาศพมนุษย์ได้เป็นพันๆปี โดยไม่เน่าเปื่อย การสร้าง สฟิงซ์ โดยแกะสลักหินเป็นรูปสิงโตหมอบมีหน้าเป็นคน แพะ และเหยี่ยวไว้เป็นสิ่งเคารพ การทำ ปฏิทิน โดยกำหนดให้มีปีละ 365 วัน และเป็นที่นิยมใช้กันแพร่กลายมาจนถึงปัจจุบัน การเขียน ภาพจิตรกรรมฝาผนังเป็นเรื่องราวต่างๆไว้ที่ฝาผนังที่ฝังศพ การเขียนสัญลักษ์ และรูปภาพแทนคำพูด ที่เรียกว่า อักษรไฮโรกลีฟิก การทำกระดาษ จากต้นพาไพรัส ซึ่งเป็นต้นกกชนิดหนึ่งในเขตลุ่มแม่น้ำไนล์ต่อมาประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 22 วาสโก ดากามา (Vasco da Gama) ชาวโปรตุเกสได้เดินเรืออ้อมแหลมกู้ดโฮปเข้าสู่แอฟริกาตะวันออก และนับตั้งแต่นั้นมาการสำรวจทวีปแอฟริกา องชาวยุโรปก็ได้เริ่มขึ้น และชาวยุโรปได้ขยายอิทธิพลของตนเข้ายึดครองดินแดนต่างๆ ไว้เป็นอาณานิคมกระทั่งถึงระยะหลังสงคราม โลกครั้งที่ 2 ประเทศส่วนใหญ่ในทวีปแอฟริกาจึงได้รับเอกราชให้ประครองตนเองประชากร

           ลักษณะประชากรของทวีปแอฟริกา มีดังนี้
             1. เชื้อชาติ ประชากรในทีปแอฟริกาจำแนกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ได้ 2 กลุ่ม คือ

           พวกผิวดำ เป็นเผ่าพันธุ์พื้นเมืองดั้งเดิมของทวีปแอฟริกา ที่เรียกว่า นิโกร และเป็นประชากรส่วนใหญ่ของทวีปนี้ มีลักษณะเด่นที่ผิวสีดำผมสีดำและหยิกหยอย พวกนิโกรในแอฟริกามีอยู่หลายกลุ่มและแต่ละกลุ่มมีลักษณะแตกต่างกัน เช่น เผ่าวาตูซี มีรูปร่างสูงใหญ่ เผ่าปิ๊กมี เป็นเผ่าพันธุ์มนุษย์ที่เตี้ยที่สุด เผ่า บุชแมน มีรูปร่างเล็ก เป็นต้น
             พวกผิวขาว พวกผิวขาวที่เป็นเผ่าพันธุ์ดั้งเดิมของทวีปแอฟรกาส่วนใหญ่อยู่ทางตอนเหนือของทวีปได้แก่พวก อาหรับและเบอร์เบอร์ ส่วนพวกผิวขาวกลุ่มใหม่ที่อพยพไปจากยุโรปนิยมตั้งถินฐานในเขตอบอุ่นทางตอนใต้ของทวีป โดยเฉพาะในประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้มีประมาณ 7 ล้านคน นอกจากนี้ยังมีพวกผิวขาวจากปากีสถานและอินเดีย ซึ่งอพยพเข้าไปอาศัยอยู่ทางภาคตะวันออกของทวีป

                                                                               f5.jpg (57523 bytes)

                2. ภาษา   ในทวีปแอฟริกามีภาษาพูดอยู่ไม่น้อยกว่า 1000 ภาษา ทั้งนี้เนื่องจากเป็นที่ที่มีประชากรอยู่หลายเผ่าพันธุ์ แต่อาจจะแบ่งภาษาออกได้เป็นกลุ่มใหญ่ๆ 4 กลุ่มคือกลุ่มภาษาเซมิติกได้แก่ภาษาอาหรับซึ่งเป็นภาษาของคนส่วนใหญ่ ในแอฟริกาเหนือและบางส่วนในแอฟริกาตะวันออก ส่วนกลุ่มภาษาเซมิติกของชาวยุโรปเป็นภาษาของเจ้าอาณานิคม ซึ่งเข้ามาปกครอง เป็นภาษาที่ใขช้กันแพร่หลายเมื่อไม่นานมานี้ ได้แก่ภาษาฝรั่งเศษ ภาษาอังกฤษ และภาษาดัตช์
กลุ่มภาษาซูดานเป็นภาษาของประชากรในประเทศต่างๆซึ่งตั้งอยู่ในทุ่งหญ้าสาวันนาทางตอนใต้ของทะเลทรายสะฮารา
กลุ่มภาษาบันตู เป็นภาษาของประชากรในประเทศต่างๆซึ่งตั้งอยู่ทางภาคกลางและภาคตะวันออกของทวีปรวม ทั้งบางประเทศ ที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้กลุ่มภาษาเฮาซา เป็นกลุ่มภาษาทางการค้าของประชากรทางภาคตะวันตกของทวีป

                      3. ศาสนา   ประชากรส่วนใหญ่ในทวีปแอฟริกาจะมีความเชื่อและปฏิบัติตามสืบต่อกัน ตั้งแต่ครั้งบรรพบุรุษ มาหลายชั่วอายุคน เช่นเรื่องจิตวิญญาณ อำนาจของดวงดาว ภูเขา ต้นไม้ สิ่งมหัศจรรย์ส่วนศาสนาที่นับถือกันมากได้แก่ศาสนาอิสลาม มีผู้นับถือกันมากที่สุด รองลงมาได้แก่ศาสนาคริสต์ นอกจากนี้ยังมีชาวอินเดียที่อพยพเข้ามาใหม่นับถือศาสนาฮินดู และศาสนายิว ก็มีผู้นับถืออยู่บ้างปัจจุบันนี้มีนักสอนศาสนาคริสต์ทั้งฝ่ายออโธดอกซ์และโปแตสแตนต่างพยายามเผยแผ่คำสอนไปสู่ชาวแอฟริกัน
โดยเฉพาะในกลบุ่มที่มีความเชื่อแบบดั้งเดิมทำให้มีจำนวนผู้เลื่อมใสคำสอนนี้มากขึ้นเรื่อยๆ

                      4.การศึกษา   แอฟริกาเป็นทวีปที่ยากจนและด้อยพัฒนาทางด้านวิทยาการสมัยใหม่ และความก้าวหน้าในโลกปัจจุบัน จะเป็นเครื่องกระตุ้นให้ประชากรและรัฐบาลของประเทศต่างๆต้องยกระดับและขยายการศึกษาให้ทั่วถึงcต่การขาดแคลนทรัพยากร
มนุษย์และอัตคัตขัดสนทางด้านเศรษฐกิจไปเกือบทุกประเทศย่อมเป็นอุปสรรคสำคัญในการัฒนาการศึกษา นั่านคือประเทศที่ยากจนอัตราส่วนการรู้หนังสือของประชากรจะต่ำเช่น ประเทศเอธิโอเปีย มาลี และไมเจอร์ซึ่งเป็นประเทศที่   ยากจน มากมีผู้อ่านออกเขียนได้เพียงร้อยละ 24,25 และ 28 ตามลำดับ ขณะที่ประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้และแทนซาเนียซึ่งมีสภาพ เศรษฐกิจดีกว่าประเทศทั้ง 3 นี้ มีอัตราส่วนของผู้รู้หนังสือสูงถึงร้อยละ 60และ85เป็นต้น

                 5. การกระจายตัวและความหนาแน่น ของ ประชากร
                ในพ.ศ.2538 ทวีปแอฟริกามีประชากรประมาณ 720 ล้านคน หรือประทาณร้อยละ 13 ของประชากรโลก แต่อาศัยอยู่ในดินแดนที่มีเนื้อที่ประมาณร้อยละ 20 ของโลกดินแดนส่วนที่เป็นทะเลทรายได้แก่ทะเลทรายซาฮาร่า และทะเลทราย คาลาฮารี แทบไม่มีประชากรอาศัยอยู่เลย ส่วนตอนใต้ของแม่น้ำคองโกซึ่งเป็นเขตป่าดิบก็มีประชากรอาศัยอยู่เบาบางมาก
เขตที่ประชากรอาศัยอยู่หนาแน่นในทวีปแอฟริกาได้แก่บริเวณที่มีสภาพแวดล้อมธรรมชาติส่งเสริมได้แก่มีความชื่นเพียงพอ มีดินอุดมสมบูรณ์ และอากาศไม่ร้อนจัดเกินไปรวมทั้งบริเวณเมืองหลวงหรือเมืองใหญ่ของประเทศต่างๆ เป็นเขตที่มีประชากร อาศัยอยู่อย่างหนาแน่นได้แก่
                1. ชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือในเขตประเทศโมร็อกโก แอลจีเรีย และตูนีเซียเป็นเขตที่มีลักษณะอากาศอบอุ่นแบบเมดิเตอร์เรเนียนคล้ายคลึงกับภาคใต้ของทวีปยุโรป
                2. ที่ราบลุ่มแม่น้ำ ในประเทศอียิปต์เป็นแหล่งที่มีน้ำและดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก
                3. ที่ราบลุ่มแม่นำไมเจอร์ และชายฝั่งอ่าวกินี ได้แก่บริเวณชายฝั่งของทวีปแอฟริกานับตั้งแต่ประเทศแกมเบียถึงคองโกเป็นบริเวณที่ได้รับอิทธิพลจากทะเลอากาศจึงไม่ร้อนจัดจน
เกินไปมีความชื้นเพียงพอและมีที่ราบชายฝั่งเป็นแนวยาวประกอบกับมีที่ราบลุ่มแม่น้ำไนเจอร์เป็นแหล่งที่มีดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่
การอยู่อาศัยและประกอบอาชีพเกษตรกรรม
                4.ที่ราบลุ่มภาคตะวันออก ได้แก่บริเวณประเทศเอธิโอเปีย ยูกันดา เคนยาและแทนซาเนียเป็นเขตที่มีอากาศไม่ร้อน จัดจนเกินไปเพราะเป็นบริเวณที่ราบสูง มีพืชพรรณธรรมชาติเป็นทุ่งหญ้าเหมาะแก่การเลี้ยงสัตว์และอากาศอบอุ่นสบาย
                5.คาบสมุทรภาคใต้ ในเขตประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ มีอากาศอบอุ่นและมีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การตั้งถิ่นฐานอยู่อาศัย และประกอบอาชีพ
                       
                       การเพาะปลูก

            1. เขตร้องชี้น  ได้แก่ แอฟริกาตะวันตก   ลุ่มแม่น้ำคองโก   และชายฝั่งแอฟริกาตะวันออกมีอากาศร้อนชื้น   เป็นแหล่งปลูกพืชเมืองร้อน   เช่น  โกโก้   ปลูกมากในประเทศ กานา    และพืชที่สำคัญอื่นๆ คือ   เผือก  มัน  ปาล์ม  กาแฟ   ถั่วลิสง  อ้อย  และยางพารา

            2. เขตลุ่มแม่น้ำไนล์   พืชสำคัญได้แก่  ฝ้าย  ชา   อิทผลัม  และข้างฟ่าง

            3. เขตเมดิเตอร์เรเนียน   ปลูกพืชเช่น  ส้ม  องุ่น   มะกอก  ข้าวสาลี  เป็นต้น

            4. เขตอบอุ่นชื้น   ได้แก่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีป   ปลูก ข้าวสาลี  ข้าวโพด   และไม้ผล

                            การเลี้ยงสัตว์
        ทำกันแพร่หลายมาก   เนื่องจากแอฟริกาเป็นทวีปที่มีเขตทุ่งหญ้าที่กว้างขวาง   แต่การเลี้ยงสัตว์ก็ประสบปัญหาบางประการ   คือ ทุ่งหญ้าอันกว้างใหญ่ทางตอนใต้ของทะเลทรายสะฮารามีการเลี้ยงสัตว์กันมากเกินไป   เป็นการทำลายทุ่งหญ้าออย่างรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ส่วนในเขตร้องทางภาคกลางของทวีป   มีแมลงเซตซี (tsetse fly) ที่เป็นพาหะแพร่เชื้อโรคเหงาหลับ   เข้าสู่สัตว์เลี้ยงจนบางแห่งไม่สามารถเลี้ยงสัตว์ได้เลย            

                           การทำเหมืองแร่
        แร่สำคัญได้แก่  
        เพชร พบในสาธารณรัฐแอฟรกาใต้ และประเทศเพื่อนบ้าน
        ทองคำ พบในประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้   ซิมบับเว   และกานาและผลิตทองได้มากกว่าครึ่งหนึ่งของโลก
        ถ่านหิน   พบมากในประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้
        เหล็ก   พบมากในที่ราบสูงมาลาวี   ซิมบับเว  และโมร็อกโก
        ทองแดง   พบมากในแคว้นคาตังกา   ประเทศซาอีร์ 

            การคมนาคมทางบก  
         นอกจากความอัตคัตขาดแคลนทางเเศรษฐกิจแล้ว ทวีปแอฟริกายังมีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นอุปสรรคต่อ การสร้างถนน และทางรถไฟอีกด้วย     แอฟริกาเป็นทวีปที่ไม่มีถนนหรือทางรถ ไฟสายยาวข้ามทวีปเหมือนทวีปอื่นๆบริเวณที่มีเส้นทาง คมนาคมขนส่งทางบกอยู่บ้าง   ก็มักเป็นเส้นทางสายสั้นๆ ได้แก่ ประเทศต่างๆ ที่ตั้งอยู่ใกล้ชายฝั่งทางทะเล